Nghị định 283/2026/NĐ-CP: Checklist 10 điểm doanh nghiệp và HR cần lưu ý

21 Tháng 7, 2026

Ngày 15/7/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. Trong bài viết này, Phần mềm nhân sự EasyHRM sẽ tổng hợp 10 điểm đáng chú ý nhất của Nghị định, giúp doanh nghiệp chủ động rà soát quy trình nội bộ, tránh rủi ro pháp lý trước thời điểm nghị định chính thức có hiệu lực.

Mục lục

1. Tổng quan về Nghị định 283/2026/NĐ-CP
- 1.1 Phạm vi điều chỉnh
- 1.2 Đối tượng áp dụng
2. Hiệu lực của Nghị định 283/2026/NĐ-CP
3. Doanh nghiệp cần làm gì trước ngày 10/9/2026?
4. EasyHRM – Giải pháp giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình quản lý nhân sự

1. Tổng quan về Nghị định 283/2026/NĐ-CP

1.1 Phạm vi điều chỉnh

Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả trong ba lĩnh vực trọng tâm:

Lao động: Bao gồm các vấn đề về việc làm, tuyển dụng, quản lý lao động, điều kiện lao động, quan hệ lao động, an toàn, vệ sinh lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở,.
Bảo hiểm xã hội: Các vi phạm liên quan đến việc đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm.
Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: Các hành vi vi phạm trong hoạt động đưa người lao động đi làm việc tại nước ngoài,.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định rõ về thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ quan chức năng có liên quan.

1.2 Đối tượng áp dụng

Nghị định này xác định rõ các nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh bao gồm:

Người sử dụng lao động và người lao động: Cùng các cá nhân, tổ chức khác có hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực nêu trên.
Người có thẩm quyền: Bao gồm những người có chức năng xử phạt và những người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan: Mọi đối tượng tham gia hoặc có liên quan đến quá trình xử phạt vi phạm hành chính và thi hành các biện pháp khắc phục hậu quả.

Đặc biệt, Nghị định quy định mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm của tổ chức sẽ bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (trừ một số trường hợp cụ thể quy định tại các Điều của Nghị định). Các doanh nghiệp cần lưu ý rằng đơn vị mình được xác định là “tổ chức” và sẽ chịu mức phạt cao hơn so với cá nhân khi có cùng hành vi vi phạm.

Đối tượng áp dụng của nghị định 283

⇒ Toàn văn: Nghị định 283/2026/NĐ-CP

2. Hiệu lực của Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Nắm rõ thời điểm có hiệu lực của Nghị định 283/2026/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị và tránh những sai sót không đáng có.

Ngày có hiệu lực: Nghị định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 9 năm 2026.
Quy định chuyển tiếp: Các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 10/09/2026 mà đang được xem xét, giải quyết sẽ áp dụng quy định có lợi hơn cho đối tượng vi phạm.
Các quy định đặc thù: Một số nội dung về thẩm quyền xử phạt của Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 theo các quy định sửa đổi liên quan.

2.1 Cách xác định mức phạt đối với cá nhân và doanh nghiệp

Mức xử phạt trong nghị định được xác định theo từng nhóm đối tượng. Doanh nghiệp cần nắm rõ nguyên tắc này để đánh giá đúng rủi ro pháp lý.

Các mức phạt được quy định trong nghị định chủ yếu áp dụng đối với cá nhân.
Đối với tổ chức (doanh nghiệp), mức phạt bằng 02 lần mức phạt của cá nhân cho cùng hành vi vi phạm.
Hộ kinh doanh và hộ gia đình được xác định là cá nhân khi áp dụng mức xử phạt.
Ngoài phạt tiền, tùy từng hành vi còn có thể áp dụng các hình thức như cảnh cáo, tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động hoặc tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề.

2.2 Xử phạt vi phạm về tuyển dụng và quản lý lao động

Các hành vi vi phạm trong tuyển dụng và quản lý lao động đều được quy định rõ cùng mức xử phạt tương ứng.

Không khai trình việc sử dụng lao động hoặc không lập sổ quản lý lao động theo quy định: Phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Thu tiền của người lao động khi tham gia tuyển dụng: Phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Phân biệt đối xử trong lao động: Phạt từ 5 – 10 triệu đồng.
Dụ dỗ, quảng cáo gian dối nhằm bóc lột hoặc cưỡng bức lao động: Phạt từ 50 – 75 triệu đồng.

Mức phạt về tuyển dụng và quản lý lao động

2.3 Xử phạt vi phạm về đăng ký và điều chỉnh thông tin lao động

Doanh nghiệp và người lao động đều có trách nhiệm cung cấp, cập nhật thông tin lao động chính xác theo quy định.

Người lao động cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác khi đăng ký lao động: Phạt từ 1 – 2 triệu đồng.

Người sử dụng lao động không đăng ký hoặc không điều chỉnh thông tin khi thực hiện thủ tục BHXH sẽ bị xử phạt theo số lượng lao động vi phạm:

Từ 01 – 50 người: 5 – 10 triệu đồng.
Từ 51 – 100 người: 10 – 15 triệu đồng.
Từ 101 người trở lên: 15 – 20 triệu đồng.

2.4 Xử phạt vi phạm về sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam

Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài cần tuân thủ đầy đủ quy định về giấy phép và chế độ báo cáo để tránh bị xử phạt.

Không báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài: Phạt từ 1 – 3 triệu đồng nếu báo cáo không đúng thời hạn.
Làm việc sai nội dung giấy phép: Phạt từ 5 – 10 triệu đồng cho mỗi lao động làm việc không đúng giấy phép.
Không có giấy phép lao động:
- Người lao động: Phạt từ 15 – 25 triệu đồng hoặc bị trục xuất.
- Doanh nghiệp: Phạt từ 30 – 75 triệu đồng, tùy số lượng lao động vi phạm.

Xử phạt vi phạm về sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam

NÊN XEM: Báo cáo tình hình sử dụng lao động: Quy định, mẫu và cách nộp chi tiết

2.5 Xử phạt vi phạm về giao kết và thực hiện hợp đồng lao động (HĐLĐ)

Những sai sót trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng lao động đều có thể dẫn đến xử phạt hành chính.

Không ký hợp đồng lao động bằng văn bản đối với công việc từ 01 tháng trở lên: Phạt từ 2 – 25 triệu đồng, tùy số lượng người lao động.
Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động: Phạt từ 20 – 25 triệu đồng.
Bố trí người lao động làm công việc hoặc địa điểm khác với thỏa thuận trong hợp đồng: Phạt từ 3 – 7 triệu đồng.

TÌM HIỂU THÊM: Ký Hợp Đồng Lao Động Điện Tử: Ưu Điểm & Quy Trình Thực Hiện

2.6 Xử phạt vi phạm quy định về thử việc

Doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy định về thời gian, số lần và tiền lương thử việc để tránh phát sinh vi phạm.

Thử việc sai luật: Phạt từ 500.000 – 1.000.000 đồng nếu yêu cầu thử việc cho HĐLĐ dưới 01 tháng.
Lương thử việc: Phạt từ 2.000.000 – 5.000.000 đồng nếu trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.
Thử việc quá hạn: Phạt từ 2.000.000 – 5.000.000 đồng nếu yêu cầu thử việc quá 01 lần cho một công việc hoặc thử việc quá thời gian thỏa thuận.

Xử phạt vi phạm quy định về thử việc

TÌM HIỂU THÊM: Lương Thử Việc: Quy Định, Mức Tối Thiểu Và Những Lưu Ý Quan Trọng

2.7 Xử phạt vi phạm về tiền lương, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi

Tiền lương, thời giờ làm việc và làm thêm là những nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để hạn chế rủi ro bị xử phạt.

Thang lương, bảng lương: Phạt từ 5 – 10 triệu đồng nếu không công khai tại nơi làm việc theo quy định.
Chậm trả lương: Phạt từ 5 – 50 triệu đồng, tùy số lượng người lao động bị ảnh hưởng.
Trả lương dưới mức tối thiểu vùng: Phạt từ 20 – 75 triệu đồng.
Vi phạm quy định về làm thêm giờ: Phạt đến 25 triệu đồng nếu huy động người lao động làm thêm vượt giới hạn hoặc không có sự đồng ý.

2.8 Xử phạt vi phạm về kỷ luật và chấm dứt hợp đồng lao động

Việc xử lý kỷ luật hoặc chấm dứt hợp đồng không đúng quy định có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều mức xử phạt.

Nội quy lao động: Phạt từ 5.000.000 – 10.000.000 đồng nếu không có nội quy lao động bằng văn bản (khi dùng trên 10 lao động).
Xâm phạm nhân phẩm: Phạt từ 20.000.000 – 40.000.000 đồng nếu xâm phạm sức khỏe, danh dự của người lao động khi xử lý kỷ luật.
Trợ cấp thôi việc: Phạt từ 1.000.000 – 20.000.000 đồng nếu không trả hoặc trả không trả đủ trợ cấp thôi việc, mất việc làm.

Xử phạt vi phạm về kỷ luật và chấm dứt hợp đồng lao động

2.9 Xử phạt vi phạm về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ)

Thực hiện đầy đủ quy định về ATVSLĐ không chỉ bảo vệ người lao động mà còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Không tổ chức huấn luyện ATVSLĐ: Phạt từ 5 – 50 triệu đồng.
Không kiểm định thiết bị theo quy định: Phạt từ 20 – 75 triệu đồng đối với máy móc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
Không báo cáo tai nạn lao động: Phạt từ 1 – 3 triệu đồng nếu không thông báo hoặc báo cáo đúng quy định.

2.10 Xử phạt vi phạm về BHXH và bảo hiểm thất nghiệp

Doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về BHXH và BHTN để tránh các mức xử phạt và truy thu theo quy định.

Chậm đóng BHXH: Phạt từ 12% – 15% tổng số tiền chậm đóng, tối đa 75 triệu đồng.
Trốn đóng BHXH: Phạt từ 18% – 20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu đồng.
Gian lận hồ sơ bảo hiểm: Phạt từ 10 – 20 triệu đồng đối với hành vi làm giả hồ sơ để hưởng chế độ bảo hiểm.

Xử phạt vi phạm về BHXH và bảo hiểm thất nghiệp

3. Doanh nghiệp cần làm gì trước ngày 10/9/2026?

Trước thời điểm Nghị định 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, doanh nghiệp và bộ phận nhân sự nên chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ, quy trình liên quan đến lao động, tiền lương và bảo hiểm xã hội để kịp thời điều chỉnh, tránh bị xử phạt ngay khi quy định mới được áp dụng.

3.1. Kiểm tra hồ sơ tuyển dụng và thử việc

Đây là nhóm nội dung dễ phát sinh vi phạm nếu doanh nghiệp chưa cập nhật quy định mới. Hãy kiểm tra kỹ các nội dung sau:

Biểu mẫu tuyển dụng: Không thu bất kỳ khoản phí nào của người lao động khi tham gia tuyển dụng.
Thỏa thuận thử việc: Chỉ thử việc 01 lần cho một công việc và không áp dụng với HĐLĐ có thời hạn dưới 01 tháng.
Thời gian và tiền lương thử việc: Đảm bảo thời gian thử việc đúng quy định, mức lương tối thiểu bằng 85% lương của công việc chính thức.
Thông báo kết quả thử việc: Thông báo kết quả ngay khi kết thúc thời gian thử việc theo quy định.

3.2. Rà soát hồ sơ lao động

Hồ sơ lao động cần được cập nhật đầy đủ và thống nhất với tình hình thực tế để tránh vi phạm khi thanh tra, kiểm tra.

Sổ quản lý lao động: Kiểm tra việc lập sổ đúng thời hạn, đúng mẫu và đầy đủ thông tin.
Hợp đồng lao động: Đối chiếu với thực tế để đảm bảo ký đúng loại hợp đồng và đúng thời điểm.
Nội quy lao động: Rà soát, cập nhật nội dung phù hợp với quy định hiện hành.
Hồ sơ lao động nước ngoài: Kiểm tra giấy phép lao động, thời hạn hợp đồng và các điều kiện liên quan.
Báo cáo tình hình sử dụng lao động: Thực hiện đầy đủ việc khai trình và báo cáo biến động lao động đúng thời hạn.

Doanh nghiệp cần rà soát lại hồ sơ lao động

3.3. Đối chiếu công, lương và bảo hiểm

Việc đối chiếu dữ liệu định kỳ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm sai lệch và hạn chế rủi ro về tiền lương, BHXH.

Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi: Kiểm tra việc bố trí thời gian làm việc theo đúng quy định.
Làm thêm và làm việc ban đêm: Đối chiếu số giờ làm thêm, đảm bảo tính đúng phụ cấp và không vượt giới hạn cho phép.
Tiền lương thực trả: Đảm bảo không thấp hơn mức đã thỏa thuận trong hợp đồng và mức lương tối thiểu vùng.
Mức lương đóng BHXH: Đối chiếu giữa lương thực trả và mức lương làm căn cứ đóng BHXH để tránh kê khai sai.
Danh sách tham gia bảo hiểm: Kiểm tra đầy đủ người lao động thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH, BHYT và BHTN.

3.4. Hoàn thiện quy trình nghỉ việc và lưu trữ hồ sơ

Chuẩn hóa quy trình nghỉ việc và lưu trữ hồ sơ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý và thuận tiện khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Thông báo chấm dứt hợp đồng: Thực hiện đúng thời hạn và đúng hình thức theo quy định.
Thanh toán quyền lợi: Chi trả đầy đủ tiền lương, trợ cấp thôi việc và tiền phép năm chưa nghỉ đúng thời hạn.
Xác nhận quá trình đóng BHXH: Hoàn tất thủ tục chốt và trả sổ BHXH kịp thời cho người lao động.
Bàn giao hồ sơ: Hoàn trả đầy đủ giấy tờ và hồ sơ cá nhân liên quan.
Lưu trữ dữ liệu: Lưu trữ đầy đủ hồ sơ lao động, chấm công và tiền lương để sẵn sàng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

Do mức phạt tiền đối với tổ chức/doanh nghiệp bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, các đơn vị cần đặc biệt lưu ý thực hiện rà soát kỹ lưỡng các nội dung trên để giảm thiểu rủi ro pháp lý khi Nghị định có hiệu lực.

Hoàn thiện quy trình nghỉ việc

4. EasyHRM – Giải pháp giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình quản lý nhân sự

Với hàng loạt yêu cầu rà soát nêu trên, việc kiểm tra thủ công trên excel hoặc giấy tờ rời rạc dễ dẫn đến bỏ sót, đặc biệt với doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn. EasyHRM được xây dựng để giúp doanh nghiệp chuẩn hóa toàn bộ quy trình quản trị nhân sự trên một nền tảng duy nhất, giảm thiểu rủi ro vi phạm hành chính trước những quy định ngày càng chặt chẽ như Nghị định 283/2026/NĐ-CP.

EasyHRM giải pháp chuẩn hóa quy trình quản lý nhân sự

Hồ sơ lao động số hóa, tập trung: sổ quản lý lao động, hợp đồng lao động, hồ sơ người lao động nước ngoài được lưu trữ đồng bộ trên một hệ thống, dễ dàng tra cứu và xuất báo cáo tình hình sử dụng lao động khi cần.
Hợp đồng lao động điện tử đúng chuẩn pháp lý: hỗ trợ ký số, quản lý thời hạn hợp đồng, tự động nhắc gia hạn, hạn chế rủi ro giao kết sai loại hợp đồng hoặc chậm trễ thủ tục theo quy định.
Chấm công và tính lương minh bạch: tự động ghi nhận thời gian làm việc, giờ làm thêm, làm việc ban đêm; tính lương chính xác theo công thức thiết lập sẵn, đảm bảo mức lương thực trả và mức lương làm căn cứ đóng BHXH luôn khớp nhau.
Quản lý bảo hiểm xã hội đồng bộ: theo dõi danh sách người lao động thuộc diện tham gia BHXH, BHYT, BHTN, hạn chế bỏ sót đối tượng hoặc kê khai sai lệch.
Quy trình nghỉ việc chuẩn hóa: tự động hóa các bước thông báo chấm dứt hợp đồng, tính toán quyền lợi thanh toán, xác nhận quá trình đóng bảo hiểm, đồng thời lưu trữ toàn bộ hồ sơ phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra sau này.

Nhờ vận hành trên một nền tảng liên thông dữ liệu, EasyHRM giúp bộ phận nhân sự không chỉ tiết kiệm thời gian rà soát thủ công mà còn chủ động phát hiện sớm những điểm còn thiếu sót trong hồ sơ, quy trình, từ đó giảm đáng kể rủi ro bị xử phạt khi Nghị định 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực.

NHẬN BẢN DÙNG THỬ MIỄN PHÍ!

—————————————-

EASYHRM – TỰ ĐỘNG HÓA QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TOÀN DIỆN

Với chi phí linh hoạt, giao diện dễ dùng, EasyHRM phù hợp cho mọi doanh nghiệp, từ SME đến chuỗi hệ thống lớn quy mô từ 10 đến 10.000 nhân viên.

✔️ Chấm công thông minh bằng Face ID, Wi-Fi nội bộ, định vị GPS hoặc mã QR linh hoạt cho cả làm việc tại văn phòng lẫn từ xa.
✔️ Tuyển dụng thông minh, quản lý toàn bộ quy trình từ đăng tin, nhận CV, sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn đến đánh giá ứng viên
✔️ Tính lương tự động, chính xác theo ca làm, số công, tăng ca, khấu trừ và phụ cấp.
✔️ Xếp ca – chia ca nhanh chóng, phù hợp cho doanh nghiệp nhiều ca, nhiều vị trí, nhiều chi nhánh.
✔️ Quản lý toàn bộ hồ sơ nhân sự, hợp đồng, bảo hiểm, đơn từ trên một nền tảng duy nhất, dễ tra cứu.
✔️ Đánh giá KPI – hiệu suất cá nhân, gắn trực tiếp với lương thưởng hoặc mục tiêu theo từng bộ phận.
✔️ Quản lý hợp đồng điện tử thông minh: Tạo, ký số, lưu trữ và quản lý vòng đời hợp đồng online, tự động nhắc hạn ký hoặc gia hạn, giảm tối đa giấy tờ thủ công và rủi ro sai sót.
✔️ Báo cáo trực quan, đầy đủ, giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình nhân sự theo thời gian thực.

Hơn 50.000+ doanh nghiệp đã chuyển đổi và tiết kiệm tới 90% khối lượng công việc nhân sự. Bạn đợi điều gì nữa? Trải nghiệm miễn phí EasyHRM ngay hôm nay!

Thông tin liên hệ:

Hotline: 0869425631
Gmail: info@softdreams.vn
Website: https://easyhrm.vn/
Facebook: Phần mềm quản trị nhân sự EasyHRM
Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội.
Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh.