Điều kiện hưởng chế độ thai sản của người lao động mới nhất

Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng nhất mà người lao động cần nắm rõ, đặc biệt từ năm 2026 khi Luật BHXH 2024 và Luật Dân số 2025 đồng loạt có nhiều thay đổi lớn về đối tượng, điều kiện và mức hưởng. Trong bài viết này, Phần mềm nhân sự EasyHRM tổng hợp chi tiết điều kiện hưởng chế độ thai sản mới nhất, giúp người lao động và HR xác định đúng quyền lợi trước khi làm hồ sơ.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản của người lao động mới nhất

1. Những ai được hưởng chế độ thai sản năm 2026?

Theo Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, các trường hợp được hưởng chế độ thai sản thuộc BHXH bắt buộc bao gồm:

Đối với lao động nữ:

• Lao động nữ mang thai;
• Lao động nữ sinh con;
• Lao động nữ mang thai hộ;
• Lao động nữ nhờ mang thai hộ;
• Lao động nữ thực hiện biện pháp tránh thai tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đối với lao động nam:

Lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc có vợ sinh con hoặc có vợ mang thai hộ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Đối với người nhận nuôi con nuôi:

Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi có thể được nghỉ hưởng chế độ thai sản từ ngày giao nhận con nuôi đến khi con đủ 06 tháng tuổi nếu đáp ứng điều kiện đóng BHXH.

Ngoài ra, người tham gia BHXH tự nguyện cũng được hưởng trợ cấp thai sản nếu có đủ thời gian đóng theo quy định.

Những ai được hưởng chế độ thai sản

2. Phân biệt “đối tượng hưởng” và “điều kiện hưởng”

Đây là điểm nhiều người lao động và cả HR hay nhầm lẫn, dẫn đến làm sai hồ sơ hoặc tư vấn sai quyền lợi cho nhân viên.

• “Ai có thể được hưởng?”: Xác định nhóm người lao động thuộc diện được pháp luật bảo vệ quyền lợi thai sản (lao động nữ sinh con, lao động nam khi vợ sinh, người nhận nuôi con nuôi…). Đây là điều kiện cần, thuộc đối tượng thì mới xét tiếp.
• “Phải đáp ứng yêu cầu gì?”: Xác định người lao động có đủ tiêu chuẩn thực tế để được chi trả chế độ hay không, chủ yếu dựa trên thời gian đóng BHXH trước khi phát sinh sự kiện.

Ví dụ: lao động nữ sinh con (thuộc đối tượng) nhưng mới đóng BHXH được 3 tháng (không đủ điều kiện) sẽ không được hưởng trợ cấp thai sản theo chế độ BHXH bắt buộc.

Phân biệt đối tượng hưởng và điều kiện hưởng

3. Điều kiện hưởng chế độ thai sản 2026 theo từng trường hợp

Điều kiện hưởng thai sản được xác định theo từng trường hợp cụ thể, gồm sinh con thông thường, phải nghỉ dưỡng thai, phải điều trị vô sinh hoặc đã nghỉ việc trước khi sinh.

3.1. Điều kiện hưởng thai sản khi sinh con thông thường

Trường hợp 1: Lao động nữ sinh con

Lao động nữ sinh con phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.

Thời gian đóng BHXH không bắt buộc phải liên tục. Người lao động chỉ cần có tổng cộng đủ 06 tháng đóng BHXH trong khoảng thời gian được xét.

Trường hợp 2: Lao động nữ đã nghỉ việc trước khi sinh

Người lao động không bắt buộc phải còn làm việc tại doanh nghiệp vào thời điểm sinh con.

Trường hợp đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc nghỉ việc trước khi sinh nhưng vẫn đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH thì vẫn được hưởng chế độ thai sản.

Tuy nhiên, khoảng thời gian hưởng thai sản sau khi người lao động đã nghỉ việc không được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc.

Trường hợp 3: Lao động nữ sinh con thứ hai

Từ ngày 01/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng thay vì 06 tháng. Thời gian nghỉ trước khi sinh tối đa vẫn không quá 02 tháng.

Nếu sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.

Điều kiện hưởng thai sản khi sinh con

3.2. Điều kiện hưởng thai sản khi phải nghỉ việc để dưỡng thai

Lao động nữ sinh con hoặc lao động nữ mang thai hộ phải nghỉ việc để dưỡng thai được áp dụng điều kiện đóng BHXH riêng nếu đáp ứng đồng thời:

• Đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên;
• Phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thuộc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
• Đóng BHXH bắt buộc từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.

Như vậy, người lao động không chỉ cần đóng đủ 03 tháng BHXH trong 12 tháng trước khi sinh mà còn phải có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên trước đó.

Hồ sơ hưởng chế độ cần có giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về việc người lao động phải nghỉ việc để dưỡng thai.

Điều kiện hưởng thai sản khi phải nghỉ việc dưỡng thai

3.3. Điều kiện hưởng thai sản khi nghỉ việc để điều trị vô sinh

Lao động nữ sinh con mà trước đó phải nghỉ việc để điều trị vô sinh cần đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.

So với trường hợp sinh con thông thường, thời gian xét điều kiện được mở rộng từ 12 tháng lên 24 tháng. Người lao động có thêm thời gian tích lũy đủ 06 tháng đóng BHXH trong trường hợp quá trình điều trị vô sinh kéo dài.

Các tháng đóng BHXH trong thời gian 24 tháng không bắt buộc phải liên tục. Khi làm hồ sơ, người lao động cần có giấy tờ chứng minh quá trình điều trị vô sinh theo quy định.

Điều kiện hưởng khi điều trị vô sinh

4. Điều kiện hưởng thai sản đối với lao động nam

Lao động nam có thể được hưởng hai nhóm quyền lợi khi vợ sinh con:

• Nghỉ việc và nhận trợ cấp thai sản theo số ngày nghỉ;
• Nhận trợ cấp một lần nếu người vợ không đủ điều kiện hưởng và người chồng đáp ứng đủ điều kiện đóng BHXH.

Hai quyền lợi này có điều kiện áp dụng khác nhau.

4.1. Điều kiện nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con

Lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Đối với quyền lợi nghỉ việc này, pháp luật không yêu cầu người chồng phải có đủ 06 tháng đóng BHXH.

Thời gian nghỉ được quy định như sau:

Ngày bắt đầu nghỉ phải nằm trong thời gian 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con. Trường hợp nghỉ thành nhiều lần, ngày bắt đầu của lần nghỉ cuối cùng cũng phải nằm trong thời hạn này và tổng số ngày nghỉ không được vượt quá quy định.

Mức trợ cấp của lao động nam được tính như sau:

Mức hưởng = Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 06 tháng gần nhất ÷ 24 × Số ngày nghỉ

Nếu người lao động đóng BHXH chưa đủ 06 tháng thì mức bình quân được tính theo các tháng đã đóng.

4.2. Điều kiện hưởng trợ cấp một lần khi vợ không đủ điều kiện thai sản

Trường hợp người vợ sinh con nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp một lần, người chồng được nhận khoản trợ cấp này nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi vợ sinh con.

Mức trợ cấp một lần bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.

• Trước ngày 01/7/2026: 4,68 triệu đồng/con;
• Từ ngày 01/7/2026: 5,06 triệu đồng/con.

Điều kiện đóng đủ 06 tháng trong 12 tháng chỉ áp dụng khi người chồng đề nghị nhận trợ cấp một lần thay cho người vợ, không phải điều kiện để người chồng được nghỉ việc khi vợ sinh con.

Điều kiện hưởng thai sản đối với chồng

5. Điều kiện hưởng thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện

Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng trợ cấp thai sản khi có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Đối tượng được hưởng gồm:

• Lao động nữ sinh con;
• Lao động nam có vợ sinh con.

Mức trợ cấp là 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra và mỗi thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung hoặc chết trong khi chuyển dạ.

Trường hợp cả cha và mẹ cùng đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản theo BHXH tự nguyện thì chỉ cha hoặc mẹ được nhận khoản trợ cấp này.

Người tham gia BHXH tự nguyện không được hưởng chế độ nghỉ việc nhận trợ cấp hằng tháng, khám thai hoặc dưỡng sức sau sinh như người tham gia BHXH bắt buộc.

Điều kiện hưởng thai sản với BHXH tự nguyện

6. FAQ về điều kiện hưởng chế độ thai sản

6.1. Nghỉ việc trước khi sinh có được hưởng thai sản không?

Có. Người lao động đã nghỉ việc trước khi sinh vẫn được hưởng chế độ thai sản nếu đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH.

Trong trường hợp này, người lao động nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH theo quy định. Thời gian hưởng thai sản sau khi đã nghỉ việc không được tính là thời gian tham gia BHXH bắt buộc.

6.2. Công ty nợ hoặc chậm đóng BHXH có được hưởng thai sản không?

Người lao động vẫn có thể được hưởng chế độ thai sản nếu thời gian đã đóng và được cơ quan BHXH ghi nhận đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Trường hợp các tháng doanh nghiệp đang nợ BHXH khiến người lao động chưa đủ thời gian đóng để hưởng thai sản, hồ sơ có thể chưa được giải quyết cho đến khi doanh nghiệp đóng đủ, truy đóng và cập nhật dữ liệu.

Nếu việc chậm đóng hoặc không đóng BHXH gây thiệt hại đến quyền lợi của người lao động, doanh nghiệp có trách nhiệm bồi thường theo quy định. Người lao động nên kiểm tra quá trình đóng trên VssID và yêu cầu doanh nghiệp hoàn tất nghĩa vụ đóng BHXH.

6.3. Cách tính 12 tháng trước khi sinh

Thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh được xác định theo ngày sinh và việc đóng BHXH trong tháng sinh:

• Sinh con trước ngày 15 của tháng: Tháng sinh không được tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh;
• Sinh con từ ngày 15 trở đi và tháng đó có đóng BHXH: Tháng sinh được tính vào thời gian 12 tháng;
• Sinh con từ ngày 15 trở đi nhưng tháng đó không đóng BHXH: Tháng sinh không được tính.

Ví dụ, người lao động sinh con ngày 10/7/2026 thì thời gian 12 tháng được xét là từ tháng 7/2025 đến hết tháng 6/2026.

Nếu sinh con ngày 20/7/2026 và tháng 7/2026 có đóng BHXH thì thời gian xét được tính từ tháng 8/2025 đến tháng 7/2026.

6.4. 6 tháng đóng BHXH có cần liên tục không?

Không. Người lao động chỉ cần có tổng cộng đủ 06 tháng đóng BHXH trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con. Các tháng đóng không bắt buộc phải liên tiếp nhau.

Ví dụ, người lao động đóng BHXH 03 tháng, gián đoạn một thời gian rồi tiếp tục đóng thêm 03 tháng vẫn có thể đủ điều kiện nếu cả 06 tháng đều nằm trong khoảng thời gian được xét.

Nắm rõ điều kiện hưởng chế độ thai sản không chỉ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giúp HR tư vấn đúng và chuẩn bị hồ sơ chính xác ngay từ đầu, tránh bị từ chối hoặc chậm giải quyết chế độ. EasyHRM hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi thời gian đóng BHXH của từng nhân viên, tự động nhắc nhở khi có nhân viên sắp đủ điều kiện hưởng thai sản và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đúng quy định mới nhất.

NHẬN BẢN DÙNG THỬ MIỄN PHÍ!

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, EasyHRM sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

—————————————-

EASYHRM – TỰ ĐỘNG HÓA QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TOÀN DIỆN

Với chi phí linh hoạt, giao diện dễ dùng, EasyHRM phù hợp cho mọi doanh nghiệp, từ SME đến chuỗi hệ thống lớn quy mô từ 10 đến 10.000 nhân viên.

✔️ Chấm công thông minh bằng Face ID, Wi-Fi nội bộ, định vị GPS hoặc mã QR linh hoạt cho cả làm việc tại văn phòng lẫn từ xa.
✔️ Tuyển dụng thông minh, quản lý toàn bộ quy trình từ đăng tin, nhận CV, sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn đến đánh giá ứng viên
✔️ Tính lương tự động, chính xác theo ca làm, số công, tăng ca, khấu trừ và phụ cấp.
✔️ Xếp ca – chia ca nhanh chóng, phù hợp cho doanh nghiệp nhiều ca, nhiều vị trí, nhiều chi nhánh.
✔️ Quản lý toàn bộ hồ sơ nhân sự, hợp đồng, bảo hiểm, đơn từ trên một nền tảng duy nhất, dễ tra cứu.
✔️ Đánh giá KPI – hiệu suất cá nhân, gắn trực tiếp với lương thưởng hoặc mục tiêu theo từng bộ phận.
✔️ Quản lý hợp đồng điện tử thông minh: Tạo, ký số, lưu trữ và quản lý vòng đời hợp đồng online, tự động nhắc hạn ký hoặc gia hạn, giảm tối đa giấy tờ thủ công và rủi ro sai sót.
✔️ Báo cáo trực quan, đầy đủ, giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình nhân sự theo thời gian thực.

Hơn 50.000+ doanh nghiệp đã chuyển đổi và tiết kiệm tới 90% khối lượng công việc nhân sự. Bạn đợi điều gì nữa? Trải nghiệm miễn phí EasyHRM ngay hôm nay!

Thông tin liên hệ:

• Hotline: 0869425631
• Gmail: info@softdreams.vn
• Website: https://easyhrm.vn/
• Facebook: Phần mềm quản trị nhân sự EasyHRM 
• Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội.
• Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh.