Lương truy lĩnh là gì? Cách tính, quy định và thuế TNCN mới nhất
Trong thực tế, không ít người lao động gặp phải tình trạng nhận thiếu lương do chậm điều chỉnh mức lương, sai sót khi tính toán hoặc thay đổi chính sách nhưng không biết cách xử lý. Vậy lương truy lĩnh là gì, cách tính ra sao và có phải đóng thuế, BHXH không? Bài viết dưới đây Phần mềm nhân sự EasyHRM sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết về vấn đề này.
Lương truy lĩnh là gì? Cách tính, quy định và thuế TNCN mới nhất
Mục lục
1. Lương truy lĩnh là gì? Ví dụ
Lương truy lĩnh là khoản tiền lương hoặc thu nhập mà người lao động được nhận bổ sung do trước đó chưa được chi trả đầy đủ hoặc có sự điều chỉnh về mức lương, chế độ. Khoản tiền này thường phát sinh khi doanh nghiệp hoặc cơ quan có quyết định điều chỉnh lại quyền lợi đã áp dụng trước đó.
Ví dụ:
Chị A có quyết định tăng lương từ 10 triệu đồng lên 12 triệu đồng, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, do thủ tục hành chính tại công ty chậm trễ, đến kỳ lương tháng 03/2026 công ty mới cập nhật mức lương mới.
Khi đó, trong kỳ lương tháng 3, ngoài lương tháng hiện tại, chị A sẽ nhận được lương truy lĩnh của tháng 1 và tháng 2 là:
(12.000.000 – 10.000.000) x 2 = 4.000.000 VNĐ
Lương truy lĩnh là gì?
Quản lý lương, truy lĩnh và thuế TNCN tự động, chính xác với EasyHRM -Giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp hiện đại.
Dùng thử EasyHRM để đơn giản hóa tính lương, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian cho bộ phận nhân sự.
2. Truy lĩnh tăng lương là gì?
Sau khi hiểu về lương truy lĩnh, nhiều người thường quan tâm đến một trường hợp phổ biến nhất là truy lĩnh tăng lương. Đây là tình huống xảy ra khá thường xuyên trong doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.
2.1 Khái niệm
Truy lĩnh tăng lương là khoản tiền chênh lệch mà người lao động được nhận thêm khi có quyết định tăng lương nhưng việc chi trả không được thực hiện ngay tại thời điểm áp dụng.
Nói cách khác, khi mức lương mới có hiệu lực từ một thời điểm trước đó nhưng doanh nghiệp chưa kịp điều chỉnh, thì phần chênh lệch giữa lương cũ và lương mới sẽ được thanh toán dưới dạng truy lĩnh.
Truy lĩnh tăng lương là gì?
2.2 Khi nào phát sinh truy lĩnh tăng lương
Truy lĩnh tăng lương thường phát sinh trong một số trường hợp sau:
- Chậm ban hành quyết định tăng lương: Doanh nghiệp hoặc cơ quan ra quyết định muộn so với thời điểm áp dụng thực tế.
- Tăng lương theo định kỳ: Nhân viên đến kỳ nâng lương nhưng chưa được cập nhật kịp thời trên hệ thống.
- Điều chỉnh chính sách tiền lương: Nhà nước hoặc doanh nghiệp thay đổi thang bảng lương, dẫn đến phải truy lĩnh phần chênh lệch trước đó.
- Nâng bậc, thăng chức: Người lao động được tăng lương theo vị trí mới nhưng việc chi trả bị chậm.
Truy lĩnh tăng lương khi được nâng bậc, thăng chức
3. Các trường hợp được truy lĩnh lương
Không phải mọi tình huống đều phát sinh lương truy lĩnh. Trên thực tế, khoản này chỉ xuất hiện khi có sự chênh lệch giữa quyền lợi thực tế được hưởng và số tiền đã nhận. Dưới đây là những trường hợp phổ biến:
3.1 Trong doanh nghiệp
Trong môi trường doanh nghiệp, lương truy lĩnh thường phát sinh khi có sai lệch hoặc điều chỉnh liên quan đến tiền lương, cụ thể:
- Chậm điều chỉnh tăng lương: Nhân viên đã đủ điều kiện tăng lương nhưng chưa được cập nhật kịp thời.
- Sai sót trong tính lương: Doanh nghiệp tính thiếu lương, phụ cấp hoặc thưởng trong các kỳ trước.
- Truy lĩnh phụ cấp, thưởng: Các khoản như phụ cấp chức vụ, trách nhiệm… được áp dụng muộn.
- Thay đổi hợp đồng lao động: Điều chỉnh mức lương trong hợp đồng nhưng chưa chi trả đúng thời điểm.
Những trường hợp được truy lĩnh lương
3.2 Trong BHXH, lương hưu
Không chỉ trong doanh nghiệp, lương truy lĩnh cũng xuất hiện trong các chế độ liên quan đến bảo hiểm và hưu trí:
- Điều chỉnh lương hưu: Khi Nhà nước thay đổi mức lương hưu, người hưởng sẽ được truy lĩnh phần chênh lệch của các tháng trước.
- Giải quyết chế độ BHXH chậm: Các khoản như thai sản, ốm đau, tai nạn lao động… được chi trả muộn.
- Sai sót trong quá trình tính hưởng: Cơ quan BHXH tính thiếu mức hưởng, sau đó điều chỉnh và truy lĩnh lại.
4. Cách tính truy lĩnh lương chi tiết
Để xác định chính xác số tiền lương truy lĩnh, người lao động cần hiểu rõ cách tính phần chênh lệch giữa mức lương được hưởng thực tế và mức đã nhận trước đó. Tùy từng trường hợp, cách tính sẽ có sự khác nhau.
4.1. Công thức chung
Trong đa số trường hợp, lương truy lĩnh được tính theo công thức đơn giản sau:
Lương truy lĩnh = (Lương mới – Lương cũ) x Số tháng bị chênh lệch
Trong đó:
- Lương mới: Mức lương sau khi được điều chỉnh
- Lương cũ: Mức lương đã nhận trước đó
- Số tháng bị chênh lệch: Khoảng thời gian chưa được áp dụng mức lương mới
Ví dụ:
Giả sử bạn có quyết định tăng lương từ 8.000.000 VNĐ lên 10.000.000 VNĐ từ tháng 01/2026. Nhưng do kế toán bận quyết toán năm, đến kỳ lương tháng 04/2026 bạn mới được áp dụng mức mới.
- Mức chênh lệch mỗi tháng: 10.000.000 – 8.000.000 = 2.000.000 VNĐ.
- Số tháng bị chênh lệch (Tháng 1, 2, 3): 3 tháng.
- Số tiền truy lĩnh bạn nhận thêm: 2.000.000 x 3 = 6.000.000 VNĐ.
Công thức chung về cách truy lĩnh lương
4.2 Trường hợp lương hưu
Tùy vào từng trường hợp cụ thể, tiền truy lĩnh được tính theo các cách sau:
4.2.1 Trường hợp truy lĩnh do chậm chi trả
Áp dụng khi người lao động đã đủ điều kiện nhưng chưa được nhận lương hưu kịp thời.
Tiền truy lĩnh = Mức lương hưu hàng tháng × Số tháng chưa nhận
Ví dụ: Ông C đủ điều kiện nhận lương hưu từ tháng 01/2026 với mức hưởng là 7.000.000 VNĐ/tháng. Tuy nhiên, do thất lạc một số giấy tờ cũ, đến tháng 04/2026 ông mới nhận được quyết định chính thức và bắt đầu nhận lương.
- Cách tính: Trong kỳ lương tháng 4, ngoài lương tháng hiện tại, ông C sẽ được truy lĩnh cho các tháng 1, 2 và 3.
- Số tiền truy lĩnh: 7.000.000 x 3 = 21.000.000 VNĐ.
Cách tính truy lĩnh lương hưu
4.2.2 Trường hợp truy lĩnh do điều chỉnh tăng lương (tăng mức lương cơ sở hoặc hệ số)
Áp dụng khi có quy định mới về việc tăng lương hưu nhưng thời điểm áp dụng là từ các tháng trước đó.
Tiền truy lĩnh = (Mức lương mới – Mức lương cũ) × Số tháng được truy lĩnh
Ví dụ: Bà D đang nhận lương hưu mức 5.000.000 VNĐ/tháng. Giả sử có quy định điều chỉnh tăng lương hưu thêm 10% (tức tăng thêm 500.000 VNĐ/tháng) có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, do chờ hướng dẫn triển khai, đến kỳ lương tháng 03/2026 vừa rồi mới tính theo mức mới.
- Cách tính: Tại kỳ lương tháng 3, bà D đã được nhận mức lương mới và truy lĩnh chênh lệch của tháng 1 và tháng 2.
- Số tiền truy lĩnh: (5.500.000 – 5.000.000) x 2 = 1.000.000 VNĐ.
5. Một số lưu ý quan trọng về lương truy lĩnh
Để đảm bảo quyền lợi và tránh các sai sót không đáng có, người lao động cần nắm rõ một số lưu ý quan trọng khi nhận lương truy lĩnh dưới đây:
- Kiểm tra kỹ số tiền được nhận: Đối chiếu mức lương mới, lương cũ và số tháng truy lĩnh để đảm bảo doanh nghiệp tính đúng, đủ.
- Xác định rõ thời điểm áp dụng: Cần biết chính xác mốc thời gian bắt đầu được hưởng mức lương mới để tránh bị thiếu quyền lợi.
- Lưu giữ quyết định, chứng từ liên quan: Các giấy tờ như quyết định tăng lương, nâng bậc… là căn cứ quan trọng khi có tranh chấp hoặc sai sót.
- Chú ý nghĩa vụ thuế TNCN: Lương truy lĩnh có thể được tính vào thu nhập chịu thuế, do đó cần kiểm tra cách tính thuế để tránh bị khấu trừ sai.
- Theo dõi việc đóng BHXH: Trong một số trường hợp, khoản truy lĩnh vẫn phải tính đóng bảo hiểm xã hội theo quy định.
- Trao đổi ngay khi có sai lệch: Nếu phát hiện tính thiếu hoặc sai, người lao động nên chủ động làm việc với bộ phận nhân sự để được điều chỉnh kịp thời.
Những điều cần lưu ý về lương truy lĩnh
6. FAQ về lương truy lĩnh
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến lương truy lĩnh mà người lao động cần nắm rõ:
6.1. Lương truy lĩnh có tính thuế TNCN không?
Có. Lương truy lĩnh vẫn được xem là thu nhập từ tiền lương, tiền công nên phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định.
Tuy nhiên, điểm cần lưu ý:
- Khoản truy lĩnh thường được tính vào thu nhập của kỳ chi trả (thời điểm nhận tiền), không phải kỳ phát sinh.
- Nếu số tiền truy lĩnh lớn, có thể làm tăng tổng thu nhập chịu thuế trong tháng đó.
6.2. Truy lĩnh lương có bắt buộc không?
Có. Trong trường hợp người lao động đã có quyền hưởng mức lương hoặc chế độ nhưng chưa được chi trả đầy đủ thì doanh nghiệp hoặc cơ quan có trách nhiệm phải truy lĩnh.
6.3. Lương truy lĩnh có đóng BHXH không?
Lương truy lĩnh (truy thu) CÓ phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc nếu khoản tiền này làm thay đổi mức lương, phụ cấp đóng BHXH của người lao động. Doanh nghiệp có trách nhiệm truy đóng BHXH, BHYT, BHTN trên khoản chênh lệch này và có thể phải chịu lãi nếu chậm đóng từ 6 tháng trở lên.
Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về lương truy lĩnh, từ khái niệm, cách tính đến các quy định liên quan về thuế và bảo hiểm. Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ hơn về lương truy lĩnh để đảm bảo quyền lợi và tránh những sai sót không đáng có trong quá trình nhận lương.
—————————————-
EASYHRM – TỰ ĐỘNG HÓA QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TOÀN DIỆN
Với chi phí linh hoạt, giao diện dễ dùng, EasyHRM phù hợp cho mọi doanh nghiệp, từ SME đến chuỗi hệ thống lớn quy mô từ 10 đến 10.000 nhân viên.
✔️ Chấm công thông minh bằng Face ID, Wi-Fi nội bộ, định vị GPS hoặc mã QR linh hoạt cho cả làm việc tại văn phòng lẫn từ xa.
✔️ Tuyển dụng thông minh, quản lý toàn bộ quy trình từ đăng tin, nhận CV, sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn đến đánh giá ứng viên
✔️ Tính lương tự động, chính xác theo ca làm, số công, tăng ca, khấu trừ và phụ cấp.
✔️ Xếp ca – chia ca nhanh chóng, phù hợp cho doanh nghiệp nhiều ca, nhiều vị trí, nhiều chi nhánh.
✔️ Quản lý toàn bộ hồ sơ nhân sự, hợp đồng, bảo hiểm, đơn từ trên một nền tảng duy nhất, dễ tra cứu.
✔️ Đánh giá KPI – hiệu suất cá nhân, gắn trực tiếp với lương thưởng hoặc mục tiêu theo từng bộ phận.
✔️ Quản lý hợp đồng điện tử thông minh: Tạo, ký số, lưu trữ và quản lý vòng đời hợp đồng online, tự động nhắc hạn ký hoặc gia hạn, giảm tối đa giấy tờ thủ công và rủi ro sai sót.
✔️ Báo cáo trực quan, đầy đủ, giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình nhân sự theo thời gian thực.
Hơn 50.000+ doanh nghiệp đã chuyển đổi và tiết kiệm tới 90% khối lượng công việc nhân sự. Bạn đợi điều gì nữa? Trải nghiệm miễn phí EasyHRM ngay hôm nay!
Thông tin liên hệ:
- Hotline: 0869425631
- Gmail: info@softdreams.vn
- Website: https://easyhrm.vn/
- Facebook: Phần mềm quản trị nhân sự EasyHRM
- Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội.
- Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh.
